चितवन । चितवनलाई माछामा आत्मनिर्भर घोषणा गरिएको छ । नेपाल मत्स्य व्यवसायी संघ चितवनले आज यहाँ पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरि आत्मनिर्भर भएको घोषणा गरेको हो ।
जिल्लामा हाल ४ हजार ३८ मेट्रिक टन माछा बार्षिक उत्पादन हुँदै आएको र २ हजार ६ सय मेट्रिकटन खपत हुँदै आएको छ । यहाँ बार्षिक ३ हजार मेट्रीकटन माछाको माग हुने गरेको संघका अध्यक्ष खगेन्द्र सुवेदीले जानकारी दिनुभयो । उहाँको अनुसार यस वर्ष उत्पादन वढे ६ हजार ६ सय ५३ मेट्रिकटन माछा उत्पादन हुने लक्ष्य राखिएको छ । १ हजार ३ सय ७ जना व्यवसायीक माछा खेती गर्नेहरु रहेको छन् । जहाँ २ हजार ८ सय ३१ जनाले प्रत्यक्ष रोजगार पाईरहेको सो अबसरमा जानकारी दिईयो ।
जिल्लामा उत्पादीत माछा मध्ये दैनिक २ टन जिल्ला बाहिरका वजारहरुमा जाने गरेको सो अबसरमा जानकारी दिईयो । जिल्लामा हाल दैनिक १ टन माछा छिमेकी राष्ट्र भारतबाट आउने गरेको भए पनि जिल्लाको वजारलाई यहीको उत्पादनले धान्ने गरेका यस जिल्लालाई माछामा आत्मनिर्भर भएको संघले सो घोषणा गरेको हो । यहाँ उत्पादीत माछाको मुख्य वजार चितवन, पोखरा र काठमाडौं रहने गरेको छ । जिल्लाका मुख्य वजारहरुमा केही मात्रामा फर्मालिन प्रयोग गरिएका माछा देखिएको भन्दै उहाँले यसलाई रोक्नका लागि स्थानिय निकायहरु संग सहकार्यका लागि माग गरिएको बताउनुभयो । अहिले चितवनको वजारमा १ हजार ५ सय मेट्रिकटन बिक्रिका लागि तयारी भए पनि स्टकमा राखिएको छ ।
वि. सं. २०३८ सालदेखि माछा पालन सुरु गरिएको यस जिल्लामा २०६७ सालदेखि व्यवसायीक रुपमा सुरु गरिएको थियो । माडीको गोपालनगर र भरतपुरको शंकर चोकमा व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि माछा पालिएको भए पनि यसको बिस्तारको अबधि २०४८ सालबाट सुरु भएको मान्न सकिन्छ । राज्यले माछा पालन व्यवसायमा २०४८ सालबाट अनुदान दिन थालेको थियो । तर पनि व्यवसायीक हुन नसकेको यो व्यवसाय अहिले आएर व्यवसायीक संगै आत्मनिर्भर भएको नेपाल मत्स्य व्यवसायी संघ केन्द्रिय महासचिब जोगेन्द्र चौधरीले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “राज्यले मत्स्य व्यवसायीलाई आत्मनिर्भर घोषणा गर्नका लागि कुनै निकायले ध्यान दिन नसकेकाले हामी आँफैले घोषणा गर्नु परेको हो ।”
यहाँ ७ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा पोखरी निर्माण गरिएको छ । माछा पालनका लागि ५ सय १३ हेक्टर क्षेत्रफल मात्रै प्रयोग भएको छ । नेपालमा अहिले ५५ हजार मेट्रीकटन माछा खपत हुँदै आएको छ । जस मध्ये ३० देखि ४० प्रतिशत नेपालको उत्पादनले धान्दै आएको छ । नेपालमा उत्पादीत माछा भन्दा बाह्य वजारबाट आएका माछा व्यवसायीले सस्तोमा पाउने भएकाले नेपाली वजारमा ती माछाको प्रयोग वढ्दो क्रममा रहेको चौधरीको भनाई छ । देशभरी ७० प्रतिशत व्यवसायीहरुले बिदेशी माछाको प्रयोग गर्ने गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
